Siêu Tầm Tài Liệu: Lai Châu – Những nhân tố trông thấy mà buồn bã lòng |

(Xây đắp) - LTS: Thời gian qua, để nhường đất cho các tòa tháp trọng tâm của Quốc gia, người địa phương ở hàng loạt các địa phương như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La… đã di dân đến những vùng đất mới, dường đất để khiến cho các nhà máy thủy điện lớn. Chính phủ cũng dành hàng chục ngàn tỷ đồng để cung cấp cho dân chúng dọn tới nơi ở mới, định hình đời sống, đầu cơ cơ sở vật chất những nơi tái định cư mới. Việc khiến cho này được giao trực tiếp các Ban Điều hành dự án ở địa phương điều hành, khắc phục. Đương nhiên, thực tại, các nhà cửa, các công trình có dịch vụ đời sống quần chúng địa phương không? Hay chỉ “vẽ” ra rồi “đốt tiền” xây dựng cơ bản của Nhà nước? Qua thăm dò hàng loạt các dự án ở đây, phóng viên Báo Xây dựng nhận thấy: rất nhiều ở một vài công trình đều vừa làm đã hỏng, có dấu hiệu “lợi ích hàng ngũ”. Khách hàng nào “chống lưng” cho các Ban quản lý công trình thực hiện những hành vi này? Kể trong khoảng số báo này, Báo Xây đắp sẽ khởi đăng hàng loạt các bất cập, vô lý, vô trách nhiệm ở đây…

Bài 1: “Ô ạt” xây trường rồi bỏ không trong mưa gió

(Xây dựng) - Hàng loạt các điểm trường xây dọc gần ven tỉnh lộ ở phường Mường Mô, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu được xây đắp với kinh phí lên đến hàng chục tỷ đồng mỗi điểm. Nhưng vấn đề lạ là kể trong khoảng ngày xây đắp xong tới nay, các công trình này đều bỏ không, cửa đóng, then cài, không có một bóng dáng học sinh nào cả.

Điểm trường tiểu học khánh thành chấm dứt, bỏ không.

Được Chính phủ đầu cơ toàn vẹn vốn đầu tư, tiền “rót về” thay vì phải đầu tư, quy hoạch đúng mức thì Ban Quản lý công trình đền bù di dân tái định cư tỉnh giấc Lai Châu do ông È Văn Dũng khiến cho Trưởng ban đã thỏa tay vung quá trán. Hàng loạt các điểm trường xây dọc gần ven tỉnh lộ ở xã Mường Mô, quận Nậm Nhùn, tỉnh giấc Lai Châu được xây dựng với kinh phí lên đến hàng chục tỷ đồng mỗi điểm. Nhưng nhân tố lạ là kể trong khoảng ngày xây đắp hoàn thành tới nay, các tòa tháp này đều bỏ trống, cửa đóng, then cài, không có một bóng vía sinh viên nào cả. Việc đầu tư không hiệu quả, gây vung phí, thất thoát hiểm nguy của cải của Nhà nước. Ai phải chịu trách nhiệm trước những việc hoang phí này?

Nghèo nhưng chơi… sang

Dẫn phóng viên tham gia trong những điểm trường ngay đầu phường Mường Mô, phóng viên quan sát thấy: khu điểm trường tại điểm tái định cư Nậm Hài được xây đắp khá lao động và tốn kém tiền bạc của Nhà nước, dễ đến hàng chục tỷ đồng. Bàn ghế trong các phòng học thì bẩn, bụi, phòng có, phòng không, bề bộn phía trong. Cửa bên ngoài đã có cánh bị hỏng, rụng cả tay khóa. Tại đây, có khoảng 3 phòng học và toàn vẹn hệ thống công trình phụ như: nhà vệ sinh, bể nước, sân chơi… Rất tiếc nuối, cơ sở dễ dàng tương tự nhưng lại bỏ không. Cánh cổng đang hoen gỉ cũng chẳng khóa, thấy trường bỏ không, một vài người địa phương gần đó sử dụng triệt để khiến cho sân để phơi nông phẩm…

Không có học sinh học, nhưng cửa cũng đã hỏng, tay khóa sờ tham gia là bán ra.

Trao đổi với phóng viên, anh Điêu Văn An, trưởng bản Pa Mô, hiện đang sinh sống ở Khu tái định cư Nậm Hài, phố Mường Mô, thị xã Nậm Nhùn chính trực cho biết: tại điểm tái định cư này, có 2 điểm trường là mầm non và tiểu học. Các phòng lớp đều xây đắp khang trang, đẹp trong khoảng 2 năm nay nhưng xây dứt là bỏ đấy. Tại điểm trường măng non, có 29 cháu học sinh mầm non đến điểm trường này. Trường chỉ dùng có một số phòng, còn lại là bỏ trống vì không có học sinh. Còn khu điểm trường tiểu học bên cạnh thì hoàn toàn “trống vắng”. Anh An khảng khái nói, kể từ ngày cắt băng khánh thành điểm trường đến nay, tại điểm tái định cư Nậm Hài này, chưa 1 lần nào điểm trường đón các cháu. Với nguyên nhân, học sinh phải về “trường chính” học tập trung nên các em sinh viên “tập trung” về đó, để nhà trường dễ điều hành nên chưa có lớp nào được thành lập. Và kể từ đó tới nay, khu điểm trường Nậm Hài thành trường… hoang, phó mặc cho mưa nắng. Dẫn phóng viên đi “vòng quanh quéo” khu điểm trường Nậm Hài, dân chúng chỉ cho những vết lở, vết nứt “xác xơ”, nhân tố đó cho thấy dự án này có phổ quát tín hiệu về chất lượng công trình,…

Tiếp diễn đến 1 điểm trường Bản Giẳng, cách thức điểm tái định cư Nậm Hài này hạn độ 3km, phóng viên lại thấy 1 điểm nữa cũng được xây dựng đẹp tươi. Cũng có cả điểm trường măng non và tiểu học. Điểm măng non thì được người dân địa phương cho nhân thức có “leo lét” một vài cháu. Còn phía bên điểm trường tiểu học thì tuyệt nhiên không 1 bóng em học sinh.

Em Lò Thị Lan, một người địa phương sinh sống tại đây chắc chắn, trong khoảng ngày đưa điểm trường Bản Giẳng này tham gia hoạt động, đến nay, chưa bao giờ có 1 em sinh viên tiểu học đến trường.

Phóng viên lại tìm đến một điểm trường khác ở khu tái định cư Nậm Khao. Trạng thái cũng chẳng khả quan hơn. Trường cũng bị bỏ không cho mưa gió phá hủy theo thời điểm. Nhìn vào kỹ, phóng viên thấy có khá phổ quát phân dê ở đây. Ông Quàng Văn Phinh, trưởng bản Nậm Khao bất bình cho biết: chúng tôi nhường đất cho công trình, chúng tôi ước muốn được có những tòa tháp thiết thực cho xã hội, dân sinh hơn là xây dựng rồi bỏ hoang. Ông Phinh bức xúc kể: ở khu tái định cư này, tha ma cho quần chúng. # không có, chuỗi hệ thống thủy lợi cũng không, phần đa là dân có năng lực tài chính thấp. Họ cần những công trình thiết thực chứ chẳng hề là ngằm nhìn những công trình xây dứt rồi bỏ mặc được không dùng. Sau cuối, cổng mở, đồng chí dê của bà con chạy vào trú mưa và xả be bét những phân tươi, gây ô nhiễm môi trường. Ông Phinh cũng chắc chắn, nếu như cứ để như vậy, chả mấy chốc tòa tháp tự hỏng…

Ngoằn ngoèo, gián trá?

Trao đổi với ông Thắng, Chủ tịch UBND phường Mường Mô, ông Thắng cho biết: việc vài điểm trường không có sinh viên là có thật, hiện đang bỏ không, không hoạt động. Các công trình này đều do Ban di dân tái định cư của tỉnh Lai Châu làm chủ đầu tư. Phía UBND phường Mường Mô chỉ là nơi thu nạp các công trình, công trình thôi chứ không được nhập cuộc gì nên phía UBND thị trấn không biết gì về tổng mức giá trị đầu cơ.

Trước những công trình tòa tháp xây ngừng rồi bỏ không, phóng viên đã sắm tới Ban quản lý công trình bồi hoàn di dân tái định cư tỉnh Lai Châu, có địa chỉ tại số 145, Lê Duẩn, thị trấn Tân Phong, TP Lai Châu, thức giấc Lai Châu (nay mới được UBND tỉnh Lai Châu cho đổi thành: Ban Quản lý công trình đầu cơ xây dựng các nhà cửa Nông nghiệp và Sản xuất vùng quê). Liên hệ với ông Nguyễn Tứ, Trưởng phòng hành chính ở đây, Sau khi nghe phóng viên đặt thắc mắc để làm cho việc, chi tiết: tò mò về các công trình đã được đầu tư, tính hiệu quả của nó, cũng như trị giá các thích hợp đồng… Sau khi nghe hoàn thành, ông này đã cứ liệu lý do “sếp” đi vắng để không tư vấn những câu hỏi nêu trên. Phóng viên tiếp diễn liên hệ với ông È Văn Dũng, người từng làm cho Quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án bồi hoàn di dân tái định cư thức giấc Lai Châu một thời điểm dài. Ông Dũng bình thản cho nhân thức: mình hiện nay đã nghỉ, giờ ra làm cho ăn ngoài, không còn dính líu gì tới Ban điều hành mới sát nhập này nữa. Sau đó, ông cụp máy tính bảng.

Phóng viên tiếp tục lên UBND thức giấc Lai Châu để đặt lịch làm cho việc với ông Lê Trọng Quảng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, người đảm trách chỉ huy các công trình tái định cư này. Tuy nhiên, các cán bộ văn phòng cho biết: hiện ông Quảng đi vắng. Địa chỉ với ông Quảng thì ông này cho nhân thức chính mình đang đi họp ở Thủ đô. Sau khi nghe phóng viên bắt buộc cung ứng một vài văn bản về công việc di dân tái định cư, ông Quảng bảo cứ yêu cầu với chuyên viên tên Hải ở đây. Mặc dầu có yêu cầu, nhưng chuyên viên này vẫn “quành”, không chịu cung cấp hẳn, hoặc hỏi đến thì lại bảo không nhớ, chưa tập thích hợp được văn bạn dạng… nhằm che giấu tin tức, sự thật.

Trao đổi với ông Nam, Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh giấc về việc ông Dũng, Giám đốc Ban tái định cư cũ, nay sát nhập và đổi tên Ban mới thì có phải vẫn là ông Trằn Văn Dũng, dùng sđt 091…. hay không? Ông Nam khí khái cho biết: thực tại vẫn là ông Dũng “tái định cư” thôi. Ông Nam cũng khá bất thần khi nghe thấy đoạn đối thoại giữa PV và ông Dũng khi ông Dũng cho rằng bản thân đã… nghỉ hưu(!?).

Tiếp diễn tìm hiểu, điều tra tại đây, phóng viên quan sát thấy phần nhiều bất cập. Số đông các công trình đều “lủng liểng” hỏng nát. Khu vực đê kè khu sân thể thao do Tổ chức Mạnh Quân (Điện Biên) thi công đã hỏng, nứt hàng loạt… Đã đến lúc các công ty tác dụng cần sớm tham gia cuộc, thanh tra làm rõ các công trình di dân tái định cư thủy điện Lai Châu trước khi quá muộn!

Một vài hình ảnh tại điểm trường Tiểu học Nậm Hài: