Simon Tisdall, biên tập viên The Guardian ngày 25/9 bình luận trên báo này, chế độ "xoay trục sang châu Á" của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thất bại. TQuốc đang trong thời kỳ (hoàng kim của) quyền uy.
Chẳng hạn điển hình được Simon Tisdall đưa ra để chứng minh cho nhận định của bản thân, là trường hợp nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn. Bà đã đánh mất 25% sự ủng hộ sau vài tháng ngắn ngủi lên cầm quyền bằng một thắng lợi vang dội, chỉ vì China.
Cho rằng Dân tiến đảng và bà Thái Anh Văn đeo đuổi chương trình "Đài Loan chủ quyền", Bắc Kinh đã đình chỉ chính thức con đường dây hot nguy cấp, hoàn thành các hoạt động đàm phán với Đài Bắc, nơi Trung Nam Hải vẫn coi là một "tỉnh giấc nổi loàn" của TQuốc, đang chờ thống nhất.
Nguy hiểm hơn, TQuốc đã có chính sách hạn giễu cợt khách vãn lai sang Đài Loan. Hoạt động đầu tư buôn bán giữa nhị bờ eo đại dương mới đây cũng bị đình trệ, thay vì sản xuất như dưới thời ông Mã Anh Cửu.
Bà Thái Anh Văn phải đối mặt với áp lực tranh chấp.
Đại chúng Đài Loan thì mong muốn quan hệ thích hợp tác kinh tế qua nhì bờ eo hồ nghiêm ngặt hơn, nhưng lại giữ ý thức bản thân mình là người Đài Loan chứ chẳng hề TQuốc, một nhân tố Bắc Kinh không hài lòng.
 |
| Tàu Mỹ tuần tra ở Biển Đông không ngăn nổi bước chân bành trướng của China, ảnh: The New York Times. |
Chủ toạ China Tập Cận Bình đã cảnh báo, hợp nhất Đài Loan không thể trì hoãn vô thời hạn. Bắc Kinh tạo ra sức mạnh quân sự và những gợi ý của cánh diều hâu rằng, có thể dùng vũ lực để hợp nhất Đài Loan, chuyện mâu thuẫn mà bà Thái Anh Văn phải đương đầu là nhân tố hoàn toàn dễ hiểu.
Tình thế lui tới lưỡng nan này - khiến thế nào để phát hành quan hệ mang tính xây đắp với TQuốc mà không ảnh hưởng hoặc phải từ bỏ lợi ích đất nước - đang dần trở thành nhân tố hiểm nguy hơn.
Vấn đề này được chia sớt bởi các đất nước trên toàn khu vực Đông Á, từ Indonesia tới Philippines, Việt Nam, Nhật Phiên bản, Hàn Quốc, Malaysia và Singapore. Tình thế lưỡng nan là gần giống nhau, nhưng bí quyết ứng phó của mỗi nước thì có không giống nhau.
Dẫn đến tình trạng này theo Simon Tisdall, duyên cớ chú yếu là vai trò và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, bộc lộ qua kế hoạch "xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương" và TPP.
Việc Hoa Kỳ không có kĩ năng rõ ràng để chặn đứng China xây dựng đảo nhân tạo ở khu vực (Bắc Kinh khiêu vũ tham gia) mâu thuẫn trên Đại dương Đông là bằng cớ rõ nét nhất cho thấy, ý tưởnrg xoay trục sang châu Á là rỗng tuếch.
Tin tức về các hoạt động xây dựng mới của Trung Quốc ở khu vực này hiện ra (dày thêm) mỗi tuần. Bất chấp luật pháp, bỏ dở các nước hàng xóm, Trung Quốc đơn phương đòi 80% diện tích Đại dương Đông.
Các hoạt động tuần tra bảo kê hòa bình hàng hải mà Mỹ bắt đầu ở Hồ Đông hầu như rất ít tác dụng. Phán quyết Trọng tài bị Bắc Kinh chưng bỏ mạnh tay.
Một vài nhà quan sát còn nhận thấy thêm các động cơ thầm kì quái khác của Trung Nam Hải. Việc xây đắp đảo nhân tạo ở Trường Sa cũng như khiêu khích Nhật Bạn dạng ở Hoa Đông còn nhằm mục đích cô lập Đài Loan, chuẩn bị môi trường ý tưởnrg cho khả năng sử dụng vũ lực.
Kiếm được thức được sự yếu kém của Mỹ đã làm các bạn hữu của Hoa Kỳ phải tìm cách thức tự lo cho mình.
Tuần trước quân đội Đài Loan khởi đầu nhập cuộc tham gia hoạt động kiểm soát an ninh đảo Ba Bình (Trường Sa, Khánh Hòa, Việt Nam, đảo bị Đài Loan chiếm đoạt đóng trái phép), thay vì ủy quyền hải tuần.
Đáng kể hơn là Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuần trước tuyên bố, kết thúc hợp tác hàng hải với Mỹ ở Đại dương Đông. Những phát biểu chỉ trích Hoa Kỳ của ông có thể chưa chắc đã phải là một chiến lược, nhưng chắc chắn Bắc Kinh ưng ý.
Sự "bất lực" của ông Obama trước Trung Nam Hải cũng khiến ông Shinzo Abe phải xúc tiến gấp rút tái trang bị kỹ năng tác chiến cho quân đội. Ứng phó với Bắc Triều Thủ chỉ là cái cớ. Mối thân mật thực sự của Tokyo chính là TQuốc.
Nguồn:
https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/sep/25/obama-failed-asian-pivot-china-ascendant
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét